El pueblo Triqui de San Juan Copala vuelve al Palacio de Gobierno de Oaxaca de Juárez después de una serie de vergonzosos movimientos por parte del Gobierno Oaxaca.
Las cosas, por último, se estaban viendo mejor para la comunidad desplazada. El 23 de enero de 2012, el gobernador de Oaxaca Gabino Cué aceptó enviar una escolta armada para acompañar a los triquis en el regreso a sus tierras después de haber sido desplazados por grupos paramilitares hace 16 meses.
Pero luego, el Gobernador Cue presentó un acuerdo de paz con algunas modificaciones de último momento que los representantes Triqui no se atrevieron a aceptar.
Bajo los términos de dicho acuerdo—que supuestamente garantizarían seguridad a los Triqui—sólo 5 familias por semana podrían ser autorizadas a volver a casa en vez de todos al mismo tiempo. Según cabe suponer, esas 5 familias tendrían que viajar sin ser escoltados, ya sea por oficiales de la policía, observadores de derechos humanos u oficiales gubernamentales. Paramilitares habían usado tales condiciones antes para aterrorizar a los Triqui.
En última instancia, los Triqui decidieron proceder con su caravana, sin la escolta de la policía.
El viaje iba bien al principio. Pero entonces, después de un día de viaje a lo largo de la carretera a San Juan Copala, la caravana se encontró cara a cara con un bloqueo policial.
Paramilitares también establecieron sus propios bloqueos a lo largo de la carretera. También ocuparon San Juan Copala—y no en la manera en la que algunos de nosotros nos gustaríamos!
Desde allí, las cosas fueron cuesta abajo. Oficiales gubernamentales que más tarde llegaron al bloqueo pidieron a los Triqui que se sentaran a “negociar” con los paramilitares.
Luego llegó el arbitrario arresto de un miembro de la caravana, que fue seguida de una repentina suspensión de las negociaciones y la retirada completa de la policía y oficiales gubernamentales que se encontraban en la zona, prácticamente dejando la caravana a los paramilitares.
Es suficiente decir que los Triqui han sido una vez mas traicionados por el gobierno Oaxaca.
No obstante, la Comunidad Autónoma Triqui de San Juan Copala no tiene la intención de simplemente rendirse, no con tanto en juego.
ESPERANTO: Hontindaj agadoj de la registaro de la meksika ŝtato Oaxaca kontraŭ karavano de Triqui indiĝenoj
Verkita de Ahni 31a de marto 2012
Tradukita al Esperanto de Mar Kardenas
Foto kredito: ĵurnalo “El Universal”
La Triqui popolo de la urbo San Juan Copala revenas al la Oficejo de la Registaro en Oaxaca post hontinda serio de agadoj de la Registaro de Oaxaca.
Ilia situacio finfine ŝajnis pli bona por tiu delokita komunumo. Je la 23 de januaro de 2012, la ŝtatestro de Oaxaca, s-ro Gabino Cue konsentis sendi armita eskorto por akompani la revenon de la Triqui popolo al ilia lando post kiam iliu esti delokitaj de paramilitaj grupoj antaŭ 16 monatoj.
Sed poste, la ŝtatestro Cue prezentis pacakordon kiu enhavis last-minutajn ŝanĝojn kiujn la reprezentantoj Triqui ne kuraĝis akcepti.
Sub la terminoj de la interkonsento, kiu supozeble garantius sekureco por la Triqui popolo, nur po 5 familioj semajne povus esti permesita reveni hejmen anstataŭ ĉiuj samtempe. Supozeble, tiuj 5 familioj devis vojaĝi sen esti eskortita de neniu policistoj, de homaj rajtoj monitoroj aŭ de registaraj funkciuloj. Paramilitistoj uzadis tiajn kondiĉojn antaŭe por terorigi la Triqui popolon.
Fine, la Triqui popolo decidis daŭrigi sian karavanon, sen polica eskorto.
La vojaĝo iris bone je la komenco. Sed post unu tago de vojaĝo laŭ la vojo al San Juan Copala, la karavano trovis sin vizaĝ-al-vizaĝe kun polica blokado.
Paramilitistoj ankaŭ establis siajn proprajn blokadojn laŭlonge de la vojo. Ili ankaŭ okupis San Juan Copala, kaj ne en maniero en kiu kelkaj el ni ŝatus!
De tie, la situacio malpliboniĝis. Ŝtatoficistoj kiuj poste venis demandis ke la Triqui popolo “negocu” kun la paramilitistoj.
Poste venis la arbitra aresto de unu membro de la karavano, la subita haltigo de la intertraktadoj kaj la kompletan retiriĝon de la polico kaj ŝtatoficistoj kiuj estis en la regiono, lasante la karavanon al la paramilitistoj.
Sufiĉas diri ke la Triqui estis denove perfidita de la registaro de Oaxaca.
Tamen, la Triqui aŭtonoma komunumo de San Juan Copala ne intencas simple rezigni, ne kiam ili riskas perdi tiom multe.